Anonymous, word eens volwassen

AMSTERDAM - In een week waarin vreedzaam protest tegen internetcensuur prachtige resultaten liet zien, gedraagt de blackhat-beweging Anonymous zich als een stel kleuters. Als je guerrilla wil voeren, doe het dan goed. Door Arjan Dasselaar.

Mag je onwettige middelen gebruiken om je te verzetten tegen maatregelen die mensenrechten schenden? Mijn antwoord luidt ‘ja’. Niet voor niets werk ik aan een roman over een fictieve Nederlandse burgeroorlog, om exact dit thema uit te werken.

Sterker: ik vind het je plicht om in opstand te komen tegen overheden die de rechten van hun onderdanen schenden. Robert Anson Heinlein, gezagsgetrouw Amerikaans schrijver die in de krijgsmacht diende, schreef: ‘Ik ben vrij, omdat alleen ik moreel verantwoordelijk ben voor wat ik doe.’

Voorbarig en dom

Maar: die middelen gebruik je pas als alle wettige mogelijkheden zijn uitgeput. Daarom waren de acties van de hackerbeweging Anonymous op donderdagavond en vrijdag nogal voorbarig. En bovendien dom uitgevoerd.

Wat gebeurde er: de Amerikaanse opsporingsorganisatie FBI haalde de website Megaupload.com uit de lucht. Via deze site zou op grote schaal auteursrechtelijk beschermd materiaal zijn verspreid, zonder toestemming van de rechthebbenden.

Of dat klopt? Zeker is in elk geval dat Megaupload allerlei nuttige en volstrekt legitieme functies had.

Bedriegende Megaupload?

Het is dus de vraag of Megaupload te goeder trouw was of op manipulatieve wijze de kluit belazerde, zoals in de aanklacht tegen de site wordt gesuggereerd.

Mocht het eerste het geval zijn, dan is het begrijpelijk dat je boos wordt. In dat geval is het uit de lucht halen van Megaupload dubieus gezien het recht op vrijheid van informatie, wat op zichzelf een uitvloeisel is van het mensenrecht op vrije meningsuiting.

Kinderachtige reactie

Maar zelfs als de actie tegen Megaupload onterecht is, dan is dat geen rechtvaardiging voor de kinderachtige reactie van Anonymous, de beweging van mensen die zich boos maken over aantastingen van internetvrijheid.

Anonymous vond het nodig de website van de FBI plat te gooien. Als wraak. En nog een paar andere erbij, zoals die van het Amerikaanse ministerie van Justitie. Nutteloos en contraproductief: het geeft voorstanders van hard auteursrechtenbeleid alleen maar munitie, zonder dat ze er veel schade van ondervinden.

Posters van de muur trekken

Het platleggen van een site is niet zo moeilijk. Het lost ook niet veel op: het is ongeveer hetzelfde als het van de muur trekken van een poster, zoals webcartoonist Randall Munroe recent stelde. Een website is een uithangbord: de achterliggende ‘winkel’ blijft ongehavend.

Dus als je al vindt dat je de oorlog moet verklaren aan machtige vijanden, doe het dan tenminste goed. Vijanden moet je hard raken, niet alleen een beetje irriteren. Daarvan worden ze alleen maar kwader. Wie de Bastille wil bestormen, moet niet volstaan met er tegenaan plassen.

Eerst vreedzame opties

Een nog veel groter probleem is natuurlijk dat Anonymous al naar digitaal geweld grijpt terwijl er nog vreedzame mogelijkheden zijn. Zoals protesteren.

Dat goede protestacties kunnen werken, werd afgelopen woensdag overtuigend aangetoond door honderden websites als Wikipedia.org, BoingBoing.net en TheOatmeal.com, die op zwart gingen tegen de draconische anti-piraterijwetten SOPA en PIPA. Wetten waar ik, voor alle duidelijkheid, op tegen ben.

Woensdag heb ik om die reden 24 uur niet getwitterd. En vorige week las u op deze plek een zeer kritische column over auteursrechtenclub BREIN; de week daarvoor eentje over SOPA.

SOPA en PIPA exit

Dat protest heeft gewerkt. De steun voor de wetten brokkelde deze week sneller af dan de romp van een Italiaans cruiseschip. Vrijdagavond al werd duidelijk dat SOPA en PIPA er voorlopig niet komen.

Natuurlijk is dit niet het einde van het verhaal, maar een terugtrekkende beweging. Natuurlijk gaan Amerikaanse politici over een tijdje proberen soortgelijke wetgeving nogmaals door te drukken.

Massale consumentenboycot

Maar het is net zo natuurlijk om ook dan de strijd eerst op vreedzame wijze aan te gaan. Bijvoorbeeld met een massale consumentenboycot van alle mediaproducten: boeken, muziek, films, noem het maar op. Zowel online als offline.

Mocht zo’n boycot geen massale bijval krijgen van consumenten omdat zij het belang ervan niet inzien, dan moeten wij ons als nerds maar eens afvragen voor wie we ons eigenlijk zo druk maken.

De digitale oorlog verklaren aan de overheid van een supermacht kan, bij een bevredigend antwoord, eventueel daarna.

© NU.nl/Arjan Dasselaar

Laatst gewijzigd: 28-01-2012 07:26